Сайттан издөө
Сайттан издөө
Кыргыз Республикасынын Президенти

Президент Алмазбек Атамбаев «Адамдын органдарын жана (же) ткандарын трансплантациялоо жөнүндө» Мыйзамына толуктоо киргизүү тууралуу” Мыйзга каршы пикирин жөнөттү

Кыргыз Республикасынын Президенти Алмазбек Атамбаев «Адамдын органдарын жана (же) ткандарын трансплантациялоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына толуктоо киргизүү тууралуу” Кыргыз Республикасынын  Мыйзамына каршы пикирин Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине жолдоду. 

Каршы пикиринин тексти:

“2015-жылдын 26-ноябрында Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган «Адамдын органдарын жана (же) ткандарын трансплантациялоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына төмөнкүдөй каршы пикирлерим бар. 

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарынын трансплантология жаатында өз учурунда жана адистештирилген медициналык жардам алууга жарандардын жетүүсүн кеңейтүүгө болгон умтулуусун колдоп, кабыл алынган редакциядагы Мыйзамга төмөнкүдөй негиздер боюнча кол коюлушу мүмкүн эмес деп эсептейм. 

1. Саламаттык сактоонун менчик адистештирилген мекемелерине жакын туугандарынын органдарын жана ткандарын алууну, даярдоону жана трансплантациялоону жүргүзүүгө укук берүү жашоо-турмуштун абдан кылдат мамиле талап кылган чөйрөсүн – адамдын өмүрү менен саламаттыгын, ошондой эле жарандардын жеке кол тийбестигин козгойт. Демек, менчик саламаттык сактоо уюмдарына белгилүү бир учурларда ушул чөйрөгө кийлигишүүсүнө укук берүү жарандарды коргоо көз карашынан алганда так жана ар тараптан жөнгө салынууга тийиш. 

Органдарды жана ткандарды алууга, даярдоого жана трансплантациялоого укугу бар мекемелердин тизмесине киргизүү үчүн негиз болуп саналган катуу критерийлер, жакын туугандарын аныктоонун жана донор менен реципиенттин макулдугун тариздөөнүн жол-жоболору аныкталып, донорлордун өздөрүнүн органдарын же ткандарын алууга макулдугунун аныктыгын текшерүүнүн ачык-айкын механизмдери киргизилип, операция жүргүзүлгөндүгүнө байланыштуу донорлорду жана реципиенттерди дарылоо кепилдиги күчөтүлүшү, саламаттык сактоонун менчик адистештирилген мекемелеринин жана ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдарынын жоопкерчилиги белгилениши керек. 

Мыйзамдагы жогоруда аталган маселелерди жөнгө салууну мыйзамдык деңгээлде - Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн актылары менен ишке ашыруу болжолдонууда. Бирок колдонуудагы Мыйзамдын 5-беренесине түзөтүүлөрдүн редакциясы Кыргыз Республикасынын Өкмөтү жөнгө салышы мүмкүн болгон мамилелердин чөйрөсүн жетишээрлик деңгээлде так белгилебейт. 

Алсак, кабыл алынган Мыйзамда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө органдарды жана (же) ткандарды алууну, даярдоону жана трансплантациялоону ишке ашыруучу адистештирилген саламаттык сактоо мекемелеринин иштөө эрежелерин гана аныктоого ыйгарым укук берилген. 

«Адамдын органдарын жана (же) ткандарын трансплантациялоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын колдонуудагы Мыйзамынын 5-беренесине түзөтүүлөрдүн редакциясын сөзмө-сөз чечмелөө Кыргыз Республикасынын Өкмөтү адамдын органдарын жана (же) ткандарын алууга, даярдоого жана трансплантациялоого укугу бар мекемелердин тизмесине киргизүү үчүн негиздерди жана жол-жоболорду эмес, алуу, даярдоо жана трансплантациялоо процессине уруксат берилген медициналык мекемелердин ишин гана жөнгө салаарын көрсөтүп турат. 

Бул Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн кабыл алынган Мыйзамдан келип чыккан маселелерди жөнгө салуу чөйрөсүн кыйла тарытат. Ал эми колдонуудагы да, кабыл алынган да Мыйзам жогоруда аталган маселелерди (органдарды жана (же) ткандарды алууга, даярдоого жана трансплантациялоого укугу бар мекемелердин тизмесине киргизүү үчүн негиз болуп саналган катуу критерийлер, жакын туугандарын аныктоонун жана донор менен реципиенттин макулдугун тариздөөнүн жол-жоболору, донорлордун өздөрүнүн органдарын же ткандарын алууга макулдугунун аныктыгын текшерүү механизмдери, операция жүргүзүлгөндүгүнө байланыштуу донорлорду жана реципиенттерди дарылоо кепилдиги) жөнгө салуучу кандайдыр бир ченемдерди камтыбагандыктан, укуктук мүчүлүштүк келип чыгат. 

Жогоруда баяндалгандардын негизинде, кабыл алынган Мыйзамды натыйжалуу жүзөгө ашыруу үчүн шарттарды түзүү максатында түзөтүүлөрдүн редакциясын адамдын органдарын жана (же) ткандарын алуу, даярдоо жана трансплантациялоо боюнча ишти жөнгө салуу, ушул процессте ыйгарым укуктуу органдарды  контролдоо жана көзөмөлдөө, саламаттык сактоонун менчик адистештирилген мекемелеринин жана ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдарынын жоопкерчилигин көтөрүү боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн ыйгарым укуктарын кеңейтүү жагына кайрадан карап чыгууну сунуш кылам. 

2. Кабыл алынган Мыйзам менен киргизилип жаткан институттун коомдук маанилүүлүгүн жана ушундан келип чыккан ушул чөйрөдөгү укуктук жөнгө салуунун толуктугун камсыз кылуунун зарылдыгын көңүлгө алып, Мыйзамдын күчүнө кирүү датасын Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн аны аткарууга реалдуу түрдө даяр болушуна ылайык келтирүү мүмкүндүгүн карап чыгууну сунуштайм. 

Ушуга байланыштуу кабыл алынган Мыйзамдын 2-беренесинде Мыйзам Кыргыз Республикасынын Өкмөтү Мыйзамда каралган тиешелүү ченемдик укуктук актыларды кабыл алгандан кийин күчүнө кире тургандыгы жөнүндө ченемди кароону сунуштайм. 

Жогоруда баяндалгандарга негизденип жана Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 64-беренесинин 2-бөлүгүнүн
1-пунктун жана 81-беренесинин 2-бөлүгүн жетекчиликке алып,
2015-жылдын 26-ноябрында Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан кабыл алынган «Адамдын органдарын жана (же) ткандарын трансплантациялоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» Кыргыз Республикасынын Мыйзамын макулдашылган вариантты иштеп чыгуу үчүн кайтарам.

Кыргыз Республикасынын

 

Президенти                                                      А.Ш. Атамбаев”.

2016-жыл 19-январь